Tarihimizde bir ilk, Türkiye İzlanda’ya büyükelçi atadı
Bir dönem “Türk öldürmenin yasal olduğu” İzlanda’da diplomaside yepyeni bir sayfa açılıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın son kararnamesiyle Kiev Büyükelçisi Mustafa Levent Bilgen, Türkiye’nin ilk Reykjavik Büyükelçisi olarak atandı. Yıllardır Oslo üzerinden yürütülen ilişkileri doğrudan İzlanda topraklarına taşıyan bu tarihi hamle, Ankara’nın Kuzey Avrupa açılımında dönüm noktası olarak kabul ediliyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan‘ın tebliğ ettiği yeni büyükelçi atamaları arasında en dikkat çeken görevlendirmelerden biri İzlanda oldu. Kiev Büyükelçisi Mustafa Levent Bilgen, Türkiye‘nin Reykjavik’te açılacak ilk büyükelçiliğine atanırken, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde de yeni bir sayfa açıldı.
YILLARDIR OSLO ÜZERİNDEN YÜRÜTÜLÜYORDU
Türkiye ve İzlanda arasında bugüne kadar karşılıklı büyükelçilik bulunmuyordu. İki ülke arasındaki diplomatik temaslar, Oslo’daki Türk Büyükelçiliği ile Oslo’daki İzlanda Büyükelçiliği aracılığıyla yürütülüyordu.
Ankara‘nın Reykjavik’te büyükelçilik açma kararıyla birlikte, Türkiye ilk kez İzlanda’da daimi diplomatik temsilcilik bulunduracak. Bu adımın siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarındaki iş birliğini daha da geliştirmesi bekleniyor.
İZLANDA’DAN OLUMLU MESAJ
İzlanda Dışişleri Bakanı Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir, Türkiye’nin Reykjavik’te büyükelçilik açma kararını memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı.
Ancak Gunnarsdottir, İzlanda’nın şu aşamada Ankara’da karşılıklı bir büyükelçilik açmayı planlamadığını da belirtti. İzlandalı Bakan, iki ülke arasındaki ilişkilerin mevcut haliyle istikrarlı ve yapıcı şekilde sürdüğünü ifade etti.
“TÜRKİYE NATO’NUN EN GÜÇLÜ ÜYELERİNDEN BİRİ”
Türkiye ile İzlanda arasındaki ilişkilerin güçlü temeller üzerine kurulu olduğunu vurgulayan Gunnarsdottir, NATO üyeliğinin iki ülke arasındaki en önemli ortak paydalardan biri olduğuna dikkat çekti.
İzlandalı Bakan, “Ülkeler arasındaki ilişkiler oldukça düzenli ve iyi durumda. İkimiz de NATO üyesiyiz ve Türkiye, ittifak içinde ikinci büyük askeri güce sahip güçlü bir ülke” ifadelerini kullandı.
KUZEY AVRUPA’DA YENİ DÖNEM
Türkiye’nin Reykjavik’te büyükelçilik açma kararı, yalnızca diplomatik temsil açısından değil, Kuzey Atlantik ve Arktik bölgesine yönelik stratejik ilgisinin de bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, yeni büyükelçiliğin NATO, enerji, ticaret, turizm ve kutup bölgesine ilişkin iş birliklerinde Ankara’nın elini güçlendireceğini belirtiyor. Mustafa Levent Bilgen’in göreve başlamasıyla birlikte Türkiye-İzlanda ilişkilerinin daha yoğun ve doğrudan bir diplomatik zeminde ilerlemesi bekleniyor.
ÜLKDE TÜRK ÖLDÜRMEK SERBESTTİ
İzlanda’da Türk öldürmek 1970’lı yıllara kadar yasal olarak serbestti. Bu yasanın çıkarılmasının ise hayli ilginç bir hikayesi var.
1627’de Murat Reis önderliğindeki Osmanlı donanması, yaklaşık 26 günde 400 civarında İzlandalı’yı esir aldı. Grindavik, Austfiroir ve Vestmannaeyjar şehirlerinde gerçekleşen adam kaçırmalar nedeniyle 1627 yılında İzlanda’ya ayak basan Türk vatandaşlarının öldürülmesi serbest bırakıldı.
Ancak bu yasa nedeniyle hiçbir Türk vatandaşı öldürülmedi. Hatta bu yasa daha sonraki yıllarda unutuldu. Ta ki bir İzlandalı’nın yeniden bu yasayı gündeme getirmesine kadar. Türklerin öldürülmesine serbestlik tanıyan bu yasa 1970’lerde kaldırıldı. Ancak İzlanda’da bu üç şehirde hala Türkler zaman zaman ‘Tyrkjaranid’ yani ‘İnsan çalan Türk’ olarak anılabiliyor.
